01 Xidmət
Terapevtik stomatologiya: karies müalicəsi və plomb
Karies erkən mərhələdə ağrımır. Ağrı gələndə proses artıq irəliləyib — buna görə 6 ayda bir profilaktik baxış plombdan həm ucuz, həm də daha az invazivdir.
Karies nədir?
Karies bakterial mənşəli, dişin sərt toxumalarının tədricən dağılması ilə gedən xroniki prosesdir. Mexanizmi belədir: ağız boşluğundakı bakteriyalar qida ilə daxil olan karbohidratları parçalayır və turşu ifraz edir. Turşu minadan mineral maddələri çıxarır (demineralizasiya). Bu proses tüpürcək və flüorid hesabına qismən geri döndərilə bilir (remineralizasiya). Balans demineralizasiya tərəfə pozulduqda kavitasiya — yəni boşluq yaranır.
Ağız boşluğu xəstəlikləri dünyada təxminən 3,7 milyard insanı əhatə edir; daimi dişlərdə müalicə olunmamış karies Qlobal Xəstəlik Yükü (2021) hesabatına əsasən ən çox yayılmış sağlamlıq problemidir.
WHO — Oral health fact sheet.Mərhələlər
| Mərhələ | Əlamət | Müalicə |
|---|---|---|
| Ləkə mərhələsi | Ağ və ya matlaşmış sahə, boşluq yoxdur | Remineralizasiya, flüorid — plombsuz |
| Səthi karies | Mina daxilində boşluq | Minimal invaziv plomb |
| Orta karies | Dentinə çatıb; soyuq / şirin həssaslığı | Plomb |
| Dərin karies | Pulpaya yaxın; uzunmüddətli ağrı | Plomb və ya pulpanın qorunması; bəzən kanal müalicəsi |
| Pulpit | Kəskin, gecə artan ağrı | Kanal müalicəsi (endodontiya) |
Plomb necə qoyulur?
Diaqnoz
Klinik baxış və lazım gələrsə rentgen.
Keyitmə
Göstəriş üzrə.
Təmizləmə
Zədələnmiş toxumanın çıxarılması.
Hazırlıq və izolyasiya
Boşluğun hazırlanması və quru sahənin təmin edilməsi.
Adgeziv sistem
Yapışdırıcı sistemin tətbiqi.
Kompozit
Materialın təbəqələrlə qoyulması və işıqla bərkidilməsi.
Finiş
Dişləmin yoxlanılması, forma verilməsi və cilalama.
İzolyasiya mərhələsi kritikdir: tüpürcək bulaşmış səthdə kompozit düzgün yapışmır və plomb vaxtından əvvəl sıradan çıxır.
Plomb nə qədər davam edir?
Müddət materialdan, boşluğun ölçüsündən, dişin ağızdakı mövqeyindən, dişləm yükündən və gigiyenadan asılıdır. Ən çox rast gəlinən uğursuzluq səbəbi — plombun özünün deyil, onun kənarında yeni kariesin yaranmasıdır. Yəni plombun ömrü əsasən sizin əlinizdədir.
Nə vaxt həkimə?
- Soyuq / isti / şirin qıcıqlara həssaslıq
- Dişdə gözlə görünən qaralma və ya boşluq
- Dişlərarasında qidanın qalması (yeni yaranmış əlamətdir)
- Plombun kənarında qaralma və ya kələ-kötürlük
- Dişin qırılması və ya çatlaması
- Hər hansı ağrı — gözləməyin
Mənbələr
- WHO — Oral health fact sheet: ağız boşluğu xəstəliklərinin qlobal yükü (~3,7 milyard insan) və Qlobal Xəstəlik Yükü (2021) hesabatı.
Fərdi müalicə planı üçün konsultasiyaya yazılın
Müayinə heç bir öhdəlik yaratmır — nəticəsi ya «hazırda müalicə lazım deyil», ya da sizin üçün qurulmuş fərdi müalicə planı olur.