Dr. Şəhla Xarxiyeva Həkim-ortodont, stomatoloq Konsultasiyaya yazıl

01 Ortodontiya

Self-liqasiya breketləri və Pitts protokolu

Qapaqlı breketlərin real üstünlüyü nədir, hansı vəd əsassızdır, və nəyə görə müalicənin hədəfi «düz dişlər» deyil, gülüşün üz proporsiyaları ilə uzlaşmasıdır.

Müəllif: Dr. Şəhla Xarxiyeva, Həkim-ortodont, stomatoloq Son yenilənmə: 4 sentyabr 2026

Self-liqasiya nədir?

Ənənəvi breketdə ark teli rezin və ya metal liqatura ilə bərkidilir. Self-liqasiya breketində isə breketin özündə açılıb-bağlanan qapaq (klips) var — tel həmin qapaqla saxlanılır.

Passiv self-liqasiya sistemlərində qapaq telə əlavə təzyiq göstərmir və tel yuvada nisbətən sərbəst hərəkət edir. Aktiv sistemlərdə isə qapaq telə müəyyən təzyiq verir və nəzarəti artırır. Müalicənin fərqli mərhələlərində hər ikisinin öz yeri var.

Praktik üstünlükləri

  • Aktivasiya seansları daha qısa keçir
  • Rezin liqatura olmadığından ərp toplanan sahə azalır
  • Rəngli liqaturaların rəng dəyişməsi problemi yoxdur
  • Liqaturanın qopması ilə bağlı təcili müraciətlər azalır
Dürüst qeyd

Elmi ədəbiyyat self-liqasiya sistemlərinin ümumi müalicə müddətini əhəmiyyətli dərəcədə qısaltdığını göstərmir. Bu texnologiyanı təbliğ edən bəzi reklamlar bunu vəd edir — biz etmirik.

Pitts protokolu

Pitts protokolu — amerikalı ortodont Dr. Tom Pitts tərəfindən işlənib hazırlanmış müalicə fəlsəfəsi və klinik ardıcıllıqdır. Protokolun mərkəzində bir fikir dayanır: müalicə nəticəni əvvəlcədən görməklə başlamalıdır.

Protokolun diqqət mərkəzində olan məsələlər

Gülüş qövsünün (smile arc) qorunması

Ön dişlərin kəsici kənarının aşağı dodağın əyriliyinə uyğun gəlməsi gülüşün təbii görünməsinin əsas şərtidir. Düz sıralanmış, lakin qövsü pozulmuş gülüş «düzəldilmiş» görünür, «gözəl» yox.

Erkən torka nəzarəti

Dişin kökünün fəza mövqeyinə müalicənin sonunda deyil, əvvəlindən nəzarət.

Vertikal ölçüyə diqqət

Diş göstəricisinin (incisal display) və dişəti xəttinin planlanması.

Estetik finiş

Son mərhələdə detallara — kontaktlara, kəsici kənarlara, orta xəttə — xüsusi diqqət.

Dr. Şəhla bu protokolla işləyir və Pitts 21, Pitts 21 Pro, H4 breket sistemlərindən, həmçinin DynaFlex şirkətinin Norris breketlərindən istifadə edir.

Bu sizin üçün nə deməkdir?

Sistem adları özlüyündə nəticə vermir — nəticəni diaqnoz, plan və icra verir. Lakin protokol seçimi bir şeyi göstərir: müalicənin hədəfi yalnız «dişlərin düzülməsi» deyil, gülüşün üz proporsiyaları ilə uzlaşmasıdır.

Fərdi müalicə planı üçün konsultasiyaya yazılın

Müayinə heç bir öhdəlik yaratmır — nəticəsi ya «hazırda müalicə lazım deyil», ya da sizin üçün qurulmuş fərdi müalicə planı olur.

Lux International HospitalFaiq Yusifov küçəsi 146A, Bakı AZ1033
N. Nərimanov metrostansiyası yaxınlığı
Qəbul saatlarıB.e.–Cümə 09:00 – 17:00
Şənbə 09:00 – 13:00