01 Ortodontiya
Breket zamanı ağız gigiyenası
Breket müalicəsinin ən çox rast gəlinən yan təsiri — ağ ləkələr. Bu, breketin deyil, ərpin nəticəsidir. Ərp idarə olunanda risk kəskin azalır.
Niyə bu səhifə ən vacib səhifələrdən biridir?
Sabit aparatla müalicənin əvvəlində ~11,9%, 6-cı ayında ~37,3%, 12-ci ayında ~46,6%. Eyni tədqiqatlar flüorid lakının qoruyucu təsirini təsdiqləyir (risk nisbəti ≈ 0,64).
Hussain et al. (2025), Orthodontics & Craniofacial Research; və flüorid lakı üzrə sistematik icmal.Bu rəqəmlər qorxutmaq üçün deyil, bir şeyi göstərmək üçün verilir: ağ ləkə breketin qaçılmaz nəticəsi deyil, ərpin nəticəsidir.
Gündəlik protokol
Hər yeməkdən sonra (minimum gündə 3 dəfə)
- Ortodontik diş fırçası (V-şəkilli tük düzülüşü) və ya yumşaq adi fırça — 1450 ppm flüoridli diş pastası ilə
- Fırçanı 45° bucaq altında tutun; breketin üstündən və altından ayrıca fırçalayın
- Hər diş üçün 3–4 saniyə — tələsməyin
Gündə ən azı 1 dəfə
- İnterdental fırça — breketlərin arası və tel altı üçün
- Superfloss və ya diş ipi keçiricisi — telin altından keçirərək
Həkimin təyinatı ilə
- Flüoridli ağız yaxalayıcı
- Klinikada flüorid lakının tətbiqi — dövri olaraq
Vizual nəzarət qaydası
Ərp indikatoru tabletlərindən (plaque disclosing) həftədə bir dəfə istifadə etmək, xüsusən yeniyetmələrdə, çox effektivdir.
Qidalanma
Yeməyin: buz, karamel, jelly konfetlər, popkorn dənəsi, bütöv qoz-fındıq, sərt çörək qabığı, çeynəmə saqqızı (yapışqan tiplər).
Kəsib yeyin: alma, armud, yerkökü, qarğıdalı — dilimləyin.
Azaldın: qazlı şirin içkilər, enerji içkiləri, tez-tez şirniyyat. Şəkərin tezliyi miqdarından daha vacibdir.
Klinik nəzarət
Breket dövründə peşəkar gigiyena adətən 3–6 ayda bir tövsiyə olunur; risk yüksəkdirsə, daha tez-tez. Bu, ev gigiyenasını əvəz etmir, tamamlayır. Profilaktika səhifəsi →
Təcili hallarda nə etməli?
| Problem | Nə etməli |
|---|---|
| Breket qopub | Panik yoxdur; qopmuş breketi saxlayın, klinikaya zəng edin |
| Tel yanağı batır | Ortodontik mumla örtün; klinikaya müraciət edin |
| Tel çıxıb uzanıb | Təmiz dırnaq qayçısı ilə kəsməyə çalışmayın — həkimə gedin |
| Liqatura düşüb | Təcili deyil, növbəti seansda bərpa olunur |
| Şiddətli ağrı davam edir | Klinikaya müraciət edin |
Təcili hallarda birbaşa əlaqə: +994 50 228 93 88 · klinika *3060 · 012 599 30 60
Mənbələr
- Hussain et al. (2025), Orthodontics & Craniofacial Research — Prevalence, Incidence and Risk Factors of White Spot Lesions Associated With Orthodontic Treatment: A Systematic Review and Meta-Analysis.
- Sistematik icmal — Prevention of white spot lesions with fluoride varnish during orthodontic treatment with fixed appliances (RR ≈ 0,64).
Fərdi müalicə planı üçün konsultasiyaya yazılın
Müayinə heç bir öhdəlik yaratmır — nəticəsi ya «hazırda müalicə lazım deyil», ya da sizin üçün qurulmuş fərdi müalicə planı olur.