01 Ortodontiya
Böyüklərdə ortodontik müalicə
Diş sümük içərisində hərəkət etdirilə bilər və bu qabiliyyət yaşla itmir. Böyüklərdə əsas şərt yaş deyil — toxumaların vəziyyətidir.
Yaş həddi yoxdur — şərtlər var
Ortodontik müalicədə yuxarı yaş həddi yoxdur. Bu klinikada 65 yaşlı pasiyentlərdə müalicə aparılıb.
Böyüklərdə əsas şərt yaş deyil, toxumaların vəziyyətidir:
- Dişəti sağlamdır, aktiv iltihab yoxdur
- Alveolyar sümük səviyyəsi kifayətdir (parodontal xəstəlik nəzarətdədir)
- Karies mənbələri müalicə olunub
Buna görə böyüklərdə müalicə demək olar ki, həmişə hazırlıq mərhələsi ilə başlayır: peşəkar gigiyena, lazım gələrsə parodontoloji müalicə, kariesin bərpası.
Böyüklərdə müalicənin fərqləri
| Amil | Uşaq / yeniyetmə | Böyük |
|---|---|---|
| Böyümə potensialı | Var — çənəyə təsir mümkün | Yoxdur — yalnız diş səviyyəsində hərəkət |
| Sümük mübadiləsi | Sürətli | Daha yavaş; müalicə bir qədər uzana bilər |
| Parodont vəziyyəti | Adətən sağlam | Qiymətləndirmə tələb olunur |
| Motivasiya | Dəyişkən | Adətən yüksək — bu, böyük üstünlükdür |
| Estetik gözlənti | Aşağı | Yüksək — keramik/sapfir/elayner tələbi çox |
Böyüklərin ən çox müraciət səbəbləri
- Uşaqlıqda müalicə olunmamış sıxlıq və ya boşluq
- Əvvəlki müalicədən sonra residiv (reteyner taxılmadığı üçün)
- Diş itkisindən sonra qonşu dişlərin sürüşməsi
- Protezə hazırlıq — implant və ya körpü üçün düzgün yer yaradılması
- Dişəti xəstəliyi nəticəsində dişlərin «açılması» (patoloji miqrasiya)
- Çənə oynağı ilə bağlı şikayətlər
- Estetik motivasiya — gülüş və üz profili
Kamuflyaj metodu
Böyüklərdə problem skelet səviyyəsində olduqda (çənələr arasında ölçü və ya mövqe fərqi) iki yol var:
- Ortoqnatik cərrahiyyə ilə birgə ortodontiya — sümük səviyyəsində həll. Ən dəqiq nəticəni verir.
- Ortodontik kamuflyaj — çənə mövqeyi dəyişdirilmədən dişlərin mövqeyi ilə görünüşün korreksiyası.
Bu klinikada çənə cərrahiyyəsi icra olunmur. Cərrahi ehtiyac olduqda çənə-üz cərrahına yönləndirmə edilir. Pasiyent cərrahiyyədən imtina edərsə, kamuflyaj metoduna üstünlük verilir — bu zaman metodun imkanları və məhdudiyyətləri açıq izah olunur.
Tez-tez verilən suallar
40 yaşında breket gec deyilmi?
Xeyr. Şərt — dişəti və sümük sağlamlığıdır.
İşdə breketlə görünmək istəmirəm.
Sapfir/keramik breket və ya elayner variantları müzakirə oluna bilər.
Protezim və ya implantım var, olarmı?
Bir çox halda bəli, lakin plan protezləri nəzərə alaraq qurulur. İmplant hərəkət etmir — bu, planlamada nəzərə alınır.
Dişətim çəkilib — müalicə mümkündürmü?
Əvvəlcə parodontal vəziyyət stabilləşdirilməlidir. Bundan sonra ortodontik müalicə çox vaxt mümkündür və hətta dişətinin yüklənməsini yaxşılaşdıra bilər.
Fərdi müalicə planı üçün konsultasiyaya yazılın
Müayinə heç bir öhdəlik yaratmır — nəticəsi ya «hazırda müalicə lazım deyil», ya da sizin üçün qurulmuş fərdi müalicə planı olur.