01 Ortodontiya
Ortodontik diaqnostika: plan müayinədən başlayır
Ortodontiyada nəticənin keyfiyyəti aparatın markasından deyil, diaqnozun dəqiqliyindən asılıdır. Ağızda gördüyümüz — problemin yalnız görünən hissəsidir.
Klinik müayinə
- Ekstraoral: üz proporsiyaları, profil, simmetriya, dodaq mövqeyi, gülüş xətti, dişlərin danışıq və gülüş zamanı görünmə dərəcəsi
- İntraoral: diş sıralaması, dişləm münasibətləri, orta xətt, dişəti vəziyyəti, gigiyena səviyyəsi
- Funksional: çənə oynağının hərəkəti və səsləri, udma tipi, nəfəsalma tipi, dilin mövqeyi
Şüa diaqnostikası
Ortopantomoqram (OPG / panoramik rentgen)
Bütün dişlərin, kök və çənə sümüklərinin ümumi mənzərəsini verir. Çıxmamış dişləri, ağıl dişlərinin mövqeyini, kök anomaliyalarını və patoloji ocaqları aşkar edir.
Lateral sefalometrik rentgen
Yandan çəkilən standartlaşdırılmış təsvirdir və sefalometrik analiz üçün istifadə olunur. Bu analiz göstərir:
- Problem skelet mənşəlidir, yoxsa yalnız diş səviyyəsindədir
- Üst və aşağı çənənin kəllə əsasına nisbətdə mövqeyi
- Ön dişlərin sümük içindəki maili vəziyyəti
- Üz tipi və şaquli böyümə istiqaməti
Bu ayrım müalicə strategiyasını dəyişir — məhz buna görə sefalometriya ortodontiyada standart müayinədir.
Konus-şüalı kompüter tomoqrafiya (KKT)
Yalnız konkret göstəriş olduqda: retensiya olunmuş dişin dəqiq lokalizasiyası, mürəkkəb anatomiya, cərrahi planlama, çənə oynağının qiymətləndirilməsi.
Şüa təhlükəsizliyi. Rentgen müayinəsi yalnız klinik göstəriş olduqda təyin olunur — «hər ehtimala qarşı» çəkilmir. Beynəlxalq radiasiya təhlükəsizliyi prinsipi (ALARA — As Low As Reasonably Achievable) hər müayinədə tətbiq olunur.
Model və rəqəmsal skan
Diaqnostik modellər dişləmin üç ölçülü təhlilinə imkan verir: yer analizi, qövs ölçüləri, Bolton analizi.
İntraoral skan ənənəvi ölçü materialını əvəz edir. Üstünlükləri:
- Öyümə refleksi yaradan ölçü kütləsi olmadan alınır
- Model deformasiyaya uğramır və itmir
- Elayner planlaması birbaşa rəqəmsal fayl üzərində aparılır
- Müalicə gedişatını əvvəlki skanla müqayisə etmək mümkündür
Fotoprotokol
Standart ortodontik fotoprotokol 8 təsvirdən ibarətdir (ekstraoral: anfas, anfas gülüşlə, profil; intraoral: frontal, sağ və sol yan, üst və alt qövs). Fotoprotokol:
- Müalicə planlamasının bir hissəsidir
- Gedişatın obyektiv müqayisəsinə imkan verir
- Müalicənin sonunda nəticənin sənədləşməsini təmin edir
Diaqnostikadan sonra
Bütün məlumatlar toplandıqdan sonra müalicə planı hazırlanır və sizinlə müzakirə olunur. Planda olmalıdır:
Diaqnoz
Problemin dəqiq təsviri — diş, dişləm və skelet səviyyəsində.
Hədəflər və aparat
Hansı hərəkətlər lazımdır və hansı sistemlə mümkündür.
Müddət və mərhələlər
Təxmini müddət, seans intervalı, əlavə müdaxilələr.
Risklər və alternativlər
Retensiya proqramı və mövcud alternativ variantlar.
Fərdi müalicə planı üçün konsultasiyaya yazılın
Müayinə heç bir öhdəlik yaratmır — nəticəsi ya «hazırda müalicə lazım deyil», ya da sizin üçün qurulmuş fərdi müalicə planı olur.